Yoshida Hamono to rodzinna japońska kuźnia w Sadze, której korzenie sięgają tradycyjnego wytwarzania mieczy i narzędzi. Firma pracuje ze stalami takimi jak VG-10, Ginsan, stal szwedzka oraz wyjątkowo twarda ZDP-189. Dowiedz się, jak jej kowale wykuwają, poddają obróbce cieplnej, chłodzą w ciekłym azocie, ostrzą i wykańczają ostrza z ZDP-189 o twardości 65–67 HRC. Proces łączy techniczną precyzję z ręcznym kuciem, tworząc trwałe noże o charakterystycznych wzorach damasceńskich i widocznych śladach młota.
Yoshida Hamono to rodzinna japońska firma z wielowiekową tradycją ręcznego wytwarzania najnowocześniejszych narzędzi i japońskich mieczy (katan). Yoshida Hamono ma duże doświadczenie w tradycyjnym wykuwaniu stali ZDP-189. Firma ma warsztat w japońskim mieście Saga. Jest znana z produkcji wyrobów metalowych ze sprawdzonych, odpornych na korozję materiałów, takich jak VG-10, Ginsan i stal szwedzka. Typowy nóż Yoshida ma piękny wzór damasceński oraz nierówną górną powierzchnię ostrza, pokrytą drobnymi wgłębieniami powstałymi w wyniku ręcznego kucia.
Odwiedziliśmy Yoshida Hamono w okresie kwitnienia wiśni, wiosną 2016 i 2018 roku, aby poznać ich rzemiosło. Szczególnie chcieliśmy dowiedzieć się więcej o procesie produkcji noża zaprojektowanego przez nas tutaj, w SharpEdge, słynnego ZDP-189 Bunka. Poznaliśmy historię Yoshida Hamono i zrobiliśmy zdjęcia, które zamieściliśmy na końcu tego artykułu.
Zobacz naszą kolekcję noży Yoshida Hamono.
Historia rodziny kowalskiej Osamu Yoshidy i stali ZDP-189
Historia noży Yoshida zaczyna się od ich założyciela, Seijiego Yoshidy. Rozpoczął naukę jako czeladnik u mistrzów Hideyoshiego Muto, prestiżowego kowala zajmującego się wytwarzaniem japońskich mieczy, oraz Kensaku Motomury, wytwórcy mieczy wojskowych dla japońskiej armii. W 1943 roku Seiji otrzymał nagrodę dla debiutanta na Wystawie Japońskich Mieczy, co dodatkowo zmotywowało go do doskonalenia umiejętności. Pod nadzorem ojca Nobuichiego oraz wspólnie z innymi utalentowanymi rodzinami założył Yoshida Knife Factory. Firma zajęła pierwsze miejsce na Kiusiu i stała się pierwowzorem obecnej Yoshida Knife Co., Ltd. Seiji zdobył szeroką wiedzę na temat wytwarzania noży, ucząc się tradycyjnych umiejętności pracowników oraz studiując teorię technik kowalskich. Potwierdzeniem jego pracowitości są noże z ZDP-189.
Ponieważ ZDP-189 to najwyższej jakości stal nierdzewna produkowana przez czołowego japońskiego producenta stali „Hitachi Metals”, ostrze jest twarde, długo zachowuje ostrość, a dodatkowo wyróżnia się wyjątkową odpornością na rdzewienie. Obróbka ZDP-189 była bardzo trudna, a szkolenie polegało na wielokrotnym testowaniu i wyciąganiu wniosków z błędów. Mimo to przez lata Yoshida Hamono zdołała wprowadzić do produkcji obróbkę poniżej zera, dzięki czemu nóż z ZDP-189 stał się tym, czym jest dziś - synonimem wysokiej jakości, wyjątkowej ostrości i twardości.
Fotorelacja z naszej wizyty
Piękny wiosenny dzień przed kuźnią Yoshida Hamono.
Wnętrze warsztatu.
Mistrz starannie opracował plan obróbki stali ZDP-189 zgodnie z wytycznymi producenta, Yasugi Specialty Steel, spółki zależnej znanej firmy stalowej Hitachi Metal, i nadal udoskonalał tę metodę na podstawie doświadczenia zdobywanego przez lata pracy z tą stalą.
Proces rozpoczyna się od podgrzania wcześniej przygotowanego pakietu. Laminowanie stali ZDP-189 jest bardzo wymagającym procesem, dlatego mistrz Osamu najpierw przygotowuje jeden wspólny pakiet na dużych prasach, a następnie przed obróbką tnie go na mniejsze kawałki.
Poprzez prawidłowe kucie stali dostosowuje wielkość znajdujących się w niej cząstek, dzięki czemu stal staje się bardziej jednorodna, a gotowy produkt zyskuje lepszą ostrość. Nóż wykonany metodą kucia jest znacznie wytrzymalszy niż nóż wycięty, ponieważ układ cząstek pozostaje ciągły. Kucie rozpoczyna się od naprzemiennego podgrzewania i obróbki stali za pomocą dużych młotów pneumatycznych.
W końcowych etapach procesu coraz większą rolę odgrywa kucie ręczne, a na ostrzu widoczne są końcowe ślady kucia mistrza Osamu.
Obróbka cieplna znacząco wpływa na właściwości stali. Obróbka termiczna stali ZDP-189 jest bardzo wymagająca, ponieważ wymaga wyjątkowej precyzji w zakresie temperatury oraz czasu podgrzewania i chłodzenia.
Najpierw konieczne jest szybkie chłodzenie w oleju, a następnie ostrze umieszcza się w prasie, aby zmniejszyć określone naprężenia. Powolna obróbka cieplna redukuje naprężenia w metalu, zapewnia bardziej jednorodny rozkład węglików i sprawia, że ostrze jest wytrzymalsze.
Chłodzenie w ciekłym azocie (-196℃).
Piec i kontrola temperatury. Konieczne jest kontrolowane i stopniowe ogrzewanie do temperatury pokojowej.
Obróbka cieplna nadaje stali twardość 65-67 HRC.
Kolejny etap: ostrzenie ostrza.
Mocowanie tradycyjnej japońskiej rękojeści wykonanej z palisandru, czyli drewna różanego.
